Prematür Over Yetersizliği Semptomları ve Tedavisi

Prematür Over Yetersizliği Semptomları ve Tedavisi

Prematür yumurtalık yetersizliği olarak da adlandırılan primer yumurtalık yetersizliği, yumurtalıklar 40 yaşından önce normal şekilde çalışmayı bıraktığında ortaya çıkar ve böylece yumurtalıklarınız normal miktarlarda östrojen hormonu üretmez veya düzenli olarak yumurta salmaz. Bu durum genellikle kısırlığa yol açar. Birincil yumurtalık yetersizliği bazen erken menopozla karıştırılır ancak bu koşullar aynı değildir. Birincil yumurtalık yetmezliği olan kadınlar yıllarca düzensiz veya ara sıra dönemler geçirebilir ve hatta hamile kalabilir. Ancak erken menopozlu kadınlar adet göremez ve hamile kalamaz.

Prematür yumurtalık yetersizliği olan kadınlarda östrojen seviyelerinin geri kazanılması, osteoporoz gibi düşük östrojen nedeniyle ortaya çıkan bazı komplikasyonları önlemeye yardımcı olur. Birincil yumurtalık yetmezliğinin semptomları (belirtileri) menopoz veya östrojen eksikliği ile benzerdir;

  • Yıllarca mevcut olabilen veya hamilelikten sonra veya doğum kontrol hapları bırakıldıktan sonra gelişen düzensiz ya da atlanan adetler.
  • Hamile kalmada zorluk.
  • Sıcak basmaları.
  • Gece terlemeleri.
  • Vajinal kuruluk.
  • Göz kuruluğu.
  • Sinirlilik veya konsantrasyon güçlüğü.
  • Azalan cinsel istek.

Adetiniz 3 ay veya daha uzun süredir gerçekleşmiyorsa, nedenini belirlemek için doktorunuza görünün. Adet döneminizi bir dizi nedenden ötürü (hamilelik, stres veya diyet veya egzersiz alışkanlıklarında bir değişiklik dahil) kaçırabilirsiniz ancak bunu değerlendirmek gerekir. Ayrıca adet görmemeniz sorun olmasa bile, değişikliğe neyin sebep olduğunu bulmak önemlidir. Çünkü düşük östrojen seviyeleri kemik kaybına ve kalp hastalığı riskinin artmasına neden olabilir.

Birincil yumurtalık yetersizliğine neden olan faktörler

  • Kromozom kusurları: Bazı genetik bozukluklar birincil yumurtalık yetmezliği ile ilişkilidir. Bunlar arasında mozaik Turner sendromu ve X sendromu bulunur.
  • Toksinler: Kemoterapi ve radyasyon tedavisi, toksine bağlı yumurtalık yetmezliğinin yaygın nedenleridir. Bu tedaviler hücrelerdeki genetik materyale zarar verebilir. Sigara dumanı, kimyasallar, böcek ilaçları ve virüsler gibi diğer toksinler yumurtalık yetmezliğini hızlandırabilir.
  • Yumurtalık dokusuna bağışıklık sistemi tepkisi (otoimmün hastalık): Bu nadir formda, bağışıklık sisteminiz yumurtalık dokunuza karşı antikorlar üretir, yumurta içeren foliküllere ve yumurtaya zarar verir. Bağışıklık tepkisini neyin tetiklediği belirsizdir ancak nedenlerden biri virüs olabilir.
  • Bilinmeyen faktörler: Birincil yumurtalık yetersizliğinin nedeni genellikle bilinmemektedir (idiyopatik). Doktorunuz nedeni bulmak için daha fazla test önerebilir ancak çoğu durumda nedeni belirsiz kalır.

Birincil yumurtalık yetersizliğinin risk faktörleri

Prematür yumurtalık yetersizliği geliştirme riskinizi artıran faktörler şunlardır;

  • Yaş: Risk 35 ila 40 yaşları arasında artar. 30 yaşından önce nadir olmasına rağmen, birincil yumurtalık yetmezliği genç kadınlarda da görülür.
  • Aile öyküsü: Ailede birincil yumurtalık yetmezliği öyküsü olması, bu bozukluğu geliştirme riskinizi artırır.
  • Yumurtalık ameliyatı: Yumurtalıkları içeren ameliyatlar birincil yumurtalık yetmezliği riskini artırır.

Birincil yumurtalık yetersizliği komplikasyonları

Prematür yumurtalık yetersizliğinin çeşitli komplikasyonları bulunuyor. Bunlar arasında bulunanlar;

  • Kısırlık: Hamile kalamama, birincil yumurtalık yetmezliğinin bir komplikasyonu olabilir. Nadir durumlarda, yumurtalar tükenene kadar hamilelik mümkündür.
  • Osteoporoz: Östrojen hormonu, güçlü kemiklerin korunmasına yardımcı olur. Düşük östrojen seviyelerine sahip kadınların, sağlıklı kemiklere göre kırılma olasılığı daha yüksek olan zayıf ve kırılgan kemikler (osteoporoz) geliştirme riski daha yüksektir.
  • Depresyon veya kaygı: Düşük östrojen seviyelerinden kaynaklanan kısırlık riski ve diğer komplikasyonlar, bazı kadınların depresyona girmesine veya endişelenmesine neden olur.
  • Kalp hastalığı: Erken östrojen kaybı riskinizi artırabilir.

Prematür yumurtalık yetersizliği teşhisi ve tedavisi

Prematür yumurtalık yetersizliği teşhisi için doktorunuz öncelikle bazı koşulları incelemek için birkaç test isteyecektir. Bu testler arasında, gebelik testi, hormon testi, belirli gen ve genetik kusurları inceleyen testler bulunur.

Birincil yumurtalık yetersizliği tedavisi genellikle östrojen eksikliğinden kaynaklanan sorunlara odaklanır. Doktorunuz şunları önerebilir;

  • Östrojen tedavisi: Östrojen tedavisi, osteoporozu önlemenin yanı sıra sıcak basmaları ve östrojen eksikliğinin diğer semptomlarını hafifletmeye yardımcı olabilir. Doktorunuz rahminiz alınmadıysa progesteron hormonu ile östrojen reçete eder.

Hormonların kombinasyonu adetinizin geri gelmesine neden olabilir ancak yumurtalık fonksiyonunu geri getirmez. Sağlığınıza ve tercihinize bağlı olarak, ortalama doğal menopoz yaşı olan 50 veya 51 yaşına kadar hormon tedavisi alabilirsiniz.

Yaşlı kadınlarda, uzun süreli östrojen artı progestin tedavisi, kalp ve kan damarı (kardiyovasküler) hastalığı ve meme kanseri riskinin artmasıyla ilişkilendirilmiştir. Ancak, prematür yumurtalık yetersizliği olan genç kadınlarda hormon tedavisinin faydaları potansiyel risklerden daha ağır basmaktadır.

  • Kalsiyum ve D vitamini takviyeleri: Her iki besin de osteoporozu önlemek için önemlidir ve bunları güneş ışığı ve beslenmeyle alamayabilirsiniz.

Uzmanlar, 19 ila 50 yaşları arasındaki kadınlar için genellikle gıda veya takviyeler yoluyla günde 1.000 miligram (mg) kalsiyum önermektedir; bu, 51 yaş ve üstü kadınlar için günde 1.200 mg'a çıkar.

Optimum günlük D vitamini dozu henüz net değil. Yetişkinler için iyi bir başlangıç noktası, gıda veya takviyeler yoluyla günde 600 ila 800 uluslararası birimdir (IU). Kandaki D vitamini seviyeniz düşükse, doktorunuz daha yüksek dozlar önerebilir.

Birincil yumurtalık yetersizliği ve kısırlık

Doğurganlığı düzeltmek için kanıtlanmış bir tedavi henüz yok. Bazı kadınlar ve partnerleri donör yumurtaları kullanarak in vitro fertilizasyon (tüp bebek) yoluyla çocuk sahibi olabilir.

Çocuk sahibi olmak için alternatifler hakkında bilgi edinin. En iyi doğum kontrol seçenekleri hakkında doktorunuzla konuşun. Prematür yumurtalık yetersizliği olan kadınların küçük bir yüzdesi kendiliğinden gebe kalmaktadır. Hamile kalmak istemiyorsanız, doğum kontrolünü kullanmayı düşünün.

Kemiklerinizi güçlü tutun. Kalsiyum açısından zengin bir diyet yapın, vücudunuzun üst kısmı için yürüme ve kuvvet antrenmanı gibi ağırlık kaldırma egzersizleri yapın ve sigara içmeyin. Kalsiyum ve D vitamini takviyesine ihtiyacınız olup olmadığını doktorunuza sorun.

Adet döngünüzü takip edin. Hormon tedavisi alırken aylık döngü yapmanıza neden olan bir süreyi kaçırırsanız, hamilelik testi yaptırın.

Yayınlanma tarihi: 1 Ocak 1900 Pazartesi


Sorularınız için