Kısırlık Nedir? Kısırlık Tedavisinde Seçenekler

Kısırlık Nedir? Kısırlık Tedavisinde Seçenekler

Kısırlık çocuk sahibi olamamak olarak tanımlanır. Bu durum, en az bir yıl boyunca sık ve korunmasız cinsel ilişkiye girilmesine rağmen hamile kalamamaktır. Sorun, sizden veya eşinizden ya da hamileliği engelleyen faktörlerin bir kombinasyonundan kaynaklanabilir. Hamile kalma şansınızı artıran pek çok güvenilir tedavi yöntemi vardır.

Kısırlığın ana belirtisi hamile kalamamaktır, başka belirgin semptomlar olmayabilir. Bununla birlikte kısır olan bir kadının adet düzensizliği ya da hiç adet görmeme durumu da olabilir. Bazı durumlarda, kısırlığı olan bir erkeğin, saç uzamasında veya cinsel işlevde değişiklikler gibi bazı hormonal sorun belirtileri olur.

Eğer; 35 yaş ve üzerindeyseniz ve 6 aydan uzun süredir hamile kalmaya çalışıyorsanız, 40 yaşın üzerinde iseniz, düzensiz adet dönemleriniz varsa ya da hiç adetiniz yoksa, çok acı veren adet dönemleri geçiriyorsanız doktora görünmelisiniz. Ek olarak, endometriozis veya pelvik enflamatuar hastalık teşhisi konmuşsa, birden fazla düşük yaptıysanız, kanser tedavisi gördüyseniz muayene olmalısınız. Bunlar kadınlar için geçerli olan risk faktörleri idi. Erkeklerde ise; düşük sperm sayısı veya spermle ilgili diğer sorunlar, testis, prostat veya cinsel sorun geçmişi, kanser tedavisi, küçük testisler veya skrotumda şişme, ailenizde kısırlık öyküsü bulunması önemli risk faktörleridir.

Hamile kalmak için yumurtlama ve döllenme sırasındaki tüm adımların doğru şekilde gerçekleşmesi gerekir. Bazen çiftlerde kısırlığa neden olan sorunlar doğumda, bazen de yaşamın ilerleyen dönemlerinde ortaya çıkar.

Kısırlık nedenleri partnerlerden birini veya her ikisini de etkileyebilir. Genel olarak;

  • Vakaların yaklaşık üçte birinde erkeklerle ilgili sorun bulunur,
  • Vakaların yaklaşık üçte birinde kadın ile ilgili bir sorun vardır,
  • Geri kalan vakalarda hem erkek hem de kadın ile ilgili sorunlar var veya hiçbir sebep yoktur.

Erkeklerde kısırlığın sebepleri nelerdir?

  • İnmemiş testisler, genetik kusurlar, diyabet gibi sağlık sorunları veya klamidya, bel soğukluğu, kabakulak veya HIV gibi enfeksiyonlara bağlı anormal sperm üretimi veya işlevi erkeklerde kısırlığın sebepleri arasındadır. Testislerdeki genişlemiş damarlar (varikosel) da sperm kalitesini etkileyebilir.
  • Erken boşalma gibi cinsel sorunlara bağlı olarak sperm verilmesi ile ilgili sorunlar; kistik fibroz gibi belirli genetik hastalıklar; testiste tıkanma gibi yapısal sorunlar; veya üreme organlarının zarar görmesi veya yaralanması.
  • Pestisitler ve diğer kimyasallar ve radyasyon gibi belirli çevresel faktörlere aşırı maruz kalma üremeyi etkiler. Sigara içmek, alkol ve bakteriyel enfeksiyonları tedavi etmek için ilaç almak, yüksek tansiyon ve depresyon da doğurganlığı etkileyebilir. Saunalar veya jakuziler gibi sıcağa sık sık maruz kalmak vücut ısısını yükseltebilir ve sperm üretimini etkileyebilir.
  • Radyasyon veya kemoterapi dahil kanser ve tedavisi ile ilgili hasar. Kanser tedavisi, sperm üretimini bazen ciddi şekilde bozabilir.

Kadın kısırlığının nedenleri

Kadınlarda kısırlık oluşturabilecek faktörler şunlardır;

  • Yumurtalıklardan yumurta salınımını etkileyen yumurtlama bozuklukları. Bunlar, polikistik yumurtalık sendromu gibi hormonal bozuklukları içerir. Anne sütü üretimini uyaran hormon olan çok fazla prolaktin içeren bir durum olan hiperprolaktinemi de yumurtlamayı engelleyebilir. Diğer altta yatan nedenler arasında çok fazla egzersiz, yeme bozuklukları veya tümörler yer alabilir.
  • Rahim ağzındaki anormallikler, rahimdeki polipler veya rahim şekli dahil olmak üzere rahim veya rahim ağzı anormallikleri. Rahim duvarındaki kanserli olmayan (iyi huylu) tümörler (rahim fibroidleri), fallop tüplerini engelleyerek veya döllenmiş bir yumurtanın uterusa yerleşmesini durdurarak kısırlığa neden olabilir.
  • Genellikle fallop tüpünün iltihabının (salpenjit) neden olduğu fallop tüpü hasarı veya tıkanması. Bu, genellikle cinsel yolla bulaşan bir enfeksiyon, endometriozis veya adhesionların neden olduğu pelvik inflamatuar hastalıktan kaynaklanabilir.
  • Endometriyal doku rahim dışında büyüdüğünde ortaya çıkan endometriozis yumurtalıkların, uterusun ve fallop tüplerinin işlevini etkileyebilir.
  • Birincil yumurtalık yetmezliği, erken menopoz.
  • Pelvik enfeksiyon, apandisit, endometriozis gibi sağlık sorunlarının cerrahi işlemle tedavi edilmesinde ortaya çıkabilecek durumlar.
  • Kanser ve tedavisi. Bazı kanserler - özellikle üreme kanserleri - genellikle kadın doğurganlığını bozar. Hem radyasyon hem de kemoterapi doğurganlığı etkileyebilir.

Kısırlığa sebep olabilen çeşitli risk faktörleri

Hem erkek hem de kadınlarda kısırlık oluşturabilecek risk faktörlerinin çoğu aynıdır. Bunlar;

  • Yaş: Kadınların doğurganlığı yaşla birlikte, özellikle 30'lu yaşların ortalarında kademeli olarak azalır ve 37 yaşından sonra hızla düşer. Yaşlı kadınlarda kısırlık muhtemelen yumurta sayısının ve kalitesinin düşük olmasından kaynaklanır ve doğurganlığı etkileyen sağlık sorunlarından da kaynaklanabilir. 40 yaşın üzerindeki erkekler, genç erkeklerden daha az doğurgan olabilir.
  • Tütün kullanımı: Partnerlerden birinin tütün veya esrar içmesi hamilelik olasılığını azaltabilir. Sigara içmek aynı zamanda doğurganlık tedavisinin olası etkinliğini de azaltır. Sigara içen kadınlarda düşükler daha sık görülmektedir. Sigara içmek erkeklerde erektil disfonksiyon riskini ve düşük sperm sayısını artırabilir.
  • Alkol kullanımı: Alkol kullanımı kısırlığa katkıda bulunabilir. Erkekler için aşırı alkol kullanımı sperm sayısını ve hareketliliğini azaltabilir.
  • Aşırı kilolu olmak ve zayıf olmak
  • Egzersiz sorunları: Egzersiz eksikliği obeziteye katkıda bulunur ve bu da kısırlık riskini artırır. Daha az sıklıkla, yumurtlama sorunları, fazla kilolu olmayan kadınlarda sık yorucu, yoğun egzersizle ilişkilendirilebilir.

Kısırlık nasıl önlenebilir? Önlemek mümkün mü?

Bazı kısırlık türleri önlenemez ancak birkaç strateji hamilelik şansınızı artırabilir. En yüksek hamilelik oranı için yumurtlama zamanı civarında birkaç kez düzenli ilişkide bulunun. Yumurtlamadan en az beş gün önce ve bir gün sonrasına kadar başlayan cinsel ilişki, hamile kalma şansınızı artırır. Yumurtlama genellikle dönemlerinin ortasında gerçekleşir.

Erkek kısırlığına katkıda bulunabilecek uyuşturucu, tütün, alkol kullanımından; sperm üretimini ve hareketliliğini geçici olarak etkileyebileceğinden, sıcak küvetler ve sıcak banyolarda bulunan yüksek sıcaklıklardan kaçının. Sperm üretimini etkileyebilecek endüstriyel veya çevresel toksinlere maruz kalmaktan da kaçının. Hem reçeteli hem de reçetesiz ilaçlar gibi doğurganlığı etkileyebilecek ilaçları sınırlayın. Düzenli olarak aldığınız ilaçlar hakkında doktorunuzla konuşun ancak tıbbi tavsiye almadan reçeteli ilaçları almayı bırakmayın. Orta derecede egzersiz yapın. Düzenli egzersiz, sperm kalitesini artırabilir ve gebelik elde etme şansını artırır.

Kadınlarda ise kısırlık riskine karşı alınması gereken önlemler şunlar; sigara, alkol ve uyuşturucu kullanmayın. Kafeinin kullanımını azaltın. Orta derecede egzersiz yapın. Fazla kilolu veya zayıf olmak hormon üretiminizi etkileyebilir ve kısırlığa neden olabilir.

Yayınlanma tarihi: 1 Ocak 1900 Pazartesi


Feel free to contact us!